Fluxu materialen kontabilitatea funtsezkoa da sistema sozioekonomikoen ikuspegi makroa izateko, eta Euskadi aitzindaria da kontu horiek estatuz azpiko eskalan egiten Espainian eta Europar Batasunean. Hala ere, hiru faktorek mugatzen dute sektore-politikak diseinatzeko erabilgarritasuna: fluxu materialen kontuen desfase metodologikoa, Eurostaten jarraibide berrienetatik aldenduta; eskualdeen arteko merkataritzaren datuen granularitate-falta, gardentasun metodologikorik ez baitute; eta metodologia horri dagokion sektore-ebazpenik eza, sektore-multzo handietan sakontzea baino ahalbidetzen ez duena.
Helburuak
-Euskadin kontsumitutako material nagusien fluxuak mapatzea, maila nahikoan, karbono-aztarna eta -tonatan eta baliabideen kontsumoan, Euskadin zein Euskaditik kanpo kontsumitutako material nagusien eta horien tipologiak kontsideratuz.
-Jarduteko lehentasun-eremuak antzematea, datuetan oinarrituta
-Euskal industriaren eta kontsumoaren ekoizpenaren balio-kate nagusietan trantsizio zirkularra datu-baseekin bizkortzeko tresnen garapena edo hobekuntza erraztea
-Materialen fluxuei buruzko informazioa ezartzeko metodologia kostu-eraginkorra proposatzea, ahalik eta eraginkortasun handienarekin.
-Ekonomia zirkularreko euskal estrategiarako adierazleak proposatzea sektoreka
Metodologia
Azterlanaren norainokoa material-tipologietan (metala, plastikoa eta kautxua, zura eta papera, kimikoa eta minerala) eta 7 sektore nagusitan zehazten da: automobilgintza, mugikortasuna, ekipo elektrikoak, makineria, eraikuntza, elikadura, kontsumo-ondasunak (ehungintza, altzariak).
Proposatutako metodologia, oro har, eskuragarri dagoen informazioa mapeatzean eta ebaluatzean eta Euskadiko fluxu materialak eskatutako granularitatearekin kalkulatzeko tratamendu bat proposatzean datza, sektoreei, materialei, jatorriari/helmugari, sarreren lehengai birjinen eta bigarren mailako lehengaien proportzioari eta 3. irismeneko emisioei dagokienez. Informazio horrekin, eredu bat proposatzen da, eta baliozkotze-prozesu bat egiten da industriako adituekin, egon daitezkeen hutsuneak konpontzeko. Baliozkotutako informazioak aukera ematen du eskatutako adierazleak kalkulatzeko eta puntu kritikoak eta aukerak identifikatzeko.
Emaitzak
Lanaren emaitza nagusia Euskadin kontsumitutako material nagusiak erlazionatzen dituzten bost fluxu-diagramatan jasotzen da. Azterlanak bereziki sakondu du autonomia-erkidegoen arteko eskualdeen arteko merkataritzaren datuetan eta euskal lurraldean bertan egiten diren materialen sektoreen arteko eskualdatzeetan. Beste interesgune garrantzitsu bat inportatutako bigarren mailako materialak izan dira, oso esanguratsuak zenbait sektoretan, hala nola metalean.
Azterketaren emaitza interesgarrien artean honako hauek daude:
-EAEko ekonomiako materialen eta produktuen norakoaren zehaztasunik onena
-makro datuetatik egindako aurreko hurbilketek islatzen ez zituzten materialen guztizko kantitateak azaleratzea
-metalezko materialen ingurumen-inpaktuaren garrantzia – logikoa denez, euskal ekonomian duten balio ekonomikoari erantsia
-sektore ekonomikoen zirkulartasun-tasaren kuantifikazioa, non eraikuntzaren sektorearen garrantzia erakusten den.
-ekonomiaren balio erantsi handiko sektoreen produktibitate material bikaina.
-etxeko baliabideen erauzketa bi material motatara mugatzen da: material mineraletarako harrobietatik datozenak eta paper/egurrerako baso-ustiategietatik datozenak.
Zirkulatu fluxuen azterketan
ENT ingurumen- eta ekonomia-aholkularitzako enpresak gidatu du lana. Zirkularte-Ecoinnovación adituen kontrastean parte hartu du, datuak, estimazioak eta ratioak zehazteko. Elkarrekintza bat egiten da identifikatutako sektore-adituekin, datuak kontrastatuz eta sektore-adituekin egon daitezkeen hutsuneak berrikusiz. Baliozkotze-ariketa bat da, eta honako hauek kontsultatzea lehenesten du:
-sarreren jatorri geografikoaren datua eta horien proportzioak
-irteeren helmuga geografikoaren datua eta horien proportzioak
-bitarteko kontsumoak diren irteeren proportzioak
-azken kontsumora bideratzen diren irteeren proportzioak
Kontsultek balio-kateen granulartasuna hobetzen dute, eta estimazio gehigarriak egiteko aukera ematen dute fluxu materialen edo input-outputen datuak nahikoak ez direnean edo interes-sektorearen eta input output tauletako adarren eta produktuen araberako zatiketen artean lerrokadura txikia dagoenean.