CREAToR eta FENIX, hondakin plastikoen arloko proiektu berritzaileen bi adibide.

Proiektu hori ZICLArekin egin zen, 2013 eta 2025 artean indarrean zegoen lankidetza-akordioaren esparruan.”

Proiektu ugari bideratu dira berrikuntzak garatzera hondakin-korronteetako plastikoak bildu eta sailkatzera, gehigarri ignifugatzaile bromatuak kentzera eta kalitatezko plastiko birziklatuak birformulatu eta ekoiztera, balio-katean berriro sartzeko. Egindako eta gauzatzen ari diren proiektu ugarien artean, CREAToR eta FENIX nabarmentzen dira.

CREAToR proiektua.

Material plastiko askok sugar-atzeratzaile arriskutsuak dituzte, hala nola bromoak. Atzeratzaile horiek EBn erabiltzea debekatuta dago 2004az geroztik; izan ere, hainbat urtez iraun dezakete ingurumenean, eta maila toxikoetan metatu. Hala ere, 1970eko hamarkadatik debekatu zuten arte, atzeratzaile horiek ehunka produktutan erabili ziren, eta horietako asko oraindik ez dira iritsi beren bizi-amaierara.

Hori dela eta, batez ere eraikuntza- eta eraispen-produktu, aeronautika eta elektronika-produktu horiek hondakin bihurtzen diren heinean, ekonomia- eta ingurumen-erronka handia planteatzen dute. Aukerarik onena birziklatzea bada ere, material horiek biltzearen, sailkatzearen eta araztearen kostua handiegia izaten da askotan, eta, beraz, errekuntzaren edo zabortegiaren bidez ezabatzen dira, edo, kasurik onenean, balio txikiko aplikazioetan birziklatzen dira.

CREAToR proiektuak prozesu bat garatu nahi du sugar atzeratzaile arriskutsuak hondakin plastikoetatik bereizteko eta industrian lortutako materiala berrerabiltzeko. Prozesu horrek erauzketa jarraituko teknologiak erabiliko ditu (CO2 superkritikoa eta disolbatzaile eutektikoak ardatz bikoitzeko estrusio-makinetan). Prozesu hori laborategiko eskalatik eskala industrialera pasa daitekeela bermatzeko, partzuergoak balio-katearen etapa bakoitzean ere lan egingo du, eta prozesu logistiko bat garatuko du materialak biltzeko, kalitatea sailkatzeko eta kontrolatzeko karakterizazio-teknologia berriak garatzeko, material araztua aldatzeko (adibidez, sugarraren atzeratzaile ez-arriskutsu berriak sartzea) eta kasu espezifikoak aztertzeko, jatorrizko merkatuen antzeko aplikazioetan eta beste aplikazio batzuetan berrerabiltzeko, adibidez, industria automotrizean.

Fraunhofer Gesellschaft zur Foerderung de Angewandten Forscung E.V. (Fraunhofer ICT), eta bertan EBko zazpi herrialdetako 17 erakundek parte hartzen dute, horien artean Euskal Herriko Gaiker Zentro Teknologikoa.

FENIX proiektua.

FENIX proiektuaren helburua kalitatezko plastikozko galautsak fabrikatzea izan zen, tresna elektriko eta elektronikoen (GEEH) hondakinak birziklatzeko prozesuaren hondar-frakziotik abiatuta. Hondakinen osaera heterogeneoa dela eta, oraindik zabortegira joaten da. Zati hori GEEHak deskontaminatu ondoren birziklatzeko prozesuan sortzen da, eta bertan birrintze-, bereizte- eta sailkatze-prozesuek parte hartzen dute.

Indumetal Recyclingek gidatu zuen FENIX, eta Eusko Jaurlaritzak lagundu zuen, Ihobe Sozietate Publikoaren, GAIKER ‐ IK4 Zentro Teknologikoaren, ALIGOPLAST kalitatezko galauts plastikoaren fabrikatzailearen eta ZICLAren bitartez

FENIX proiektua Ihobe sozietate publikoak Euskal Autonomia Erkidegoan bultzatutako Ekonomia Zirkularra Erakusteko Proiektuetako bat da. Ekimen horren helburua da enpresen arteko lankidetza-proiektuak egitea, hondakin-fluxu desberdinetarako irtenbide zirkularrak sortzeko eta industria-ezarpenari begira.