“Proiektu hori ZICLArekin egin zen, 2013 eta 2025 artean indarrean zegoen lankidetza-akordioaren esparruan.”
Iturria: Lehortuta proiektuaren partzuergoa
MASER enpresak (Trapagaran, Bizkaia) sustatutako LEHORTUTA proiektuak, txatarra plastiko konplexuak prozesu berritzaile batekin tratatzean oinarrituta, komertzialki bideragarriak diren material berriak garatzea du helburu. MASER hamar urteko esperientzia duen euskal enpresa bat da, kontsumo osteko kable elektrikoetako plastikozko hondakinak birziklatzen diharduena.
Ikertutako hondakin plastiko konplexuak.
Lehen lan-fasean, LEHORTUTAek Euskadin sortutako hondakin plastiko eta metalikoen 15 korronte konplexu aztertu ditu, erabiltzen ez diren ibilgailuen zatiketatik (EKI), kable elektrikoen hondakinen kudeaketatik, kontsumitu osteko ontzien hondakinen kudeaketatik eta tresna elektriko eta elektronikoen hondakinen kudeaketatik sortutakoak. Kasu guztietan, korronte horien hornitzaileak hondakinen kudeatzaileak dira, eta, ontzien kudeaketaren kasuan izan ezik, normalean hondakinaren metalezko frakzioa soilik aprobetxatzen dute, eta ez dute prozesu egokirik edo egokiturik askotariko material plastikoen eduki handia duten nahaste konplexu horiek tratatzeko.
Abiapuntuko 15 kasu horietarako, materialak modu bideragarrienean karakterizatu dira (logikoki oso heterogeneoak), eta MASERen konposizioa, teknologia erabilgarri eta konbinagarriak eta merkatura iristeko lortu beharreko materialen kopurua eta aplikazioa ezagutu dira. Azkenean, horietako 4 aukeratu dira proba pilotu erdiindustrialak egiteko: EEItik datorren bat, TEEHetatik bi, eta ontzi-hondakinetatik bat. Horiek guztiak zabortegira bideratuta daude gaur egun, eta konposizioan balio erantsia duten material plastikoak dituzte.
Proba erdiindustrialen emaitzen arabera, LEHORTUTAek proba industrial bat egingo du hainbat tona materialekin, korronteetako batekin, eta horren gainean aztertuko da MASERek duen teknologien konbinaziorako eredu industrialaren ezarpenaren bideragarritasun ekonomikoa, ingurumenekoa eta komertziala.
ZZICLA enpresa parte-hartzaileen artean.
MASERek gidatzen du LEHORTUTA proiektua, GAIKER Zentro Teknologikoaren, Basque Research & Technology Alliance, BRTA eta ZICLAko kidearen, laguntzarekin. LEHORTUTAek izan ditu, halaber, lehengaiak jartzeko garrantzitsuak diren plastikozko frakzioak dauzkaten hondakinak kudeatzeko enpresak, eta behar izan direnean kanpoko aurretratamenduak egiteko enpresak.
Finantzaketa.
Eusko Jaurlaritzaren 2021eko Ekoberrikuntza Zirkularreko Laguntza Programak babestu du proiektua. Programa hori IHOBE Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoak kudeatzen du 2021eko deialdian, eta EGEF funtsak ditu finantzatzeko.